Sıcak Havalarda Büyükbaş Hayvan Refahı: Stres Yönetimi ve Besleme
Süt sığırları soğuk havaya karşı oldukça dirençli olmalarına rağmen, yüksek sıcaklık ve neme karşı son derece hassastır. Hava sıcaklığı 24°C’yi aştığında ve nem yükseldiğinde inekler Sıcaklık Stresi (Heat Stress) yaşamaya başlar.
Sıcaklık stresi yaşayan hayvanlarda solunum hızlanır, yem tüketimi %15-30 azalır, süt verimi düşer ve döl tutma oranları dibe vurur. İşte yaz aylarında sürünüzü serin tutmanın yolları.
1. Ahır İçi Havalandırma ve Fan-Duş Sistemleri
Sıcak stresiyle mücadelenin en etkili yolu fan ve duş kombinasyonudur:
- Yemlik üzerinde ve dinlenme localarında büyük çaplı sirkülasyon fanları çalıştırılmalıdır.
- Yemlik kilit hattında fanlarla birlikte periyodik olarak iri damlalı duşlama yapılmalıdır. Su hayvanın derisine temas etmeli ve fan yardımıyla buharlaşarak vücut ısısını düşürmelidir.
2. Yaz Rasyonu Düzenlemesi ve Tamponlayıcılar
Sıcak havada hayvan lifli kaba yemleri sindirirken daha çok vücut ısısı üretir. Bu nedenle yaz rasyonunda:
- Rasyonun enerji yoğunluğu kaliteli konsantre yemler ve by-pass yağlar ile artırılmalıdır.
- Asidozu önlemek amacıyla rasyona mutlaka sodyum bikarbonat (karbonat) ve canlı maya takviyesi eklenmelidir.
- Yemleme günün en serin saatlerinde (sabah erken ve gece geç saatlerde) yapılmalıdır.
3. Sınırsız, Temiz ve Serin Su Temini
Yaz aylarında bir ineğin günlük su tüketimi 150-200 litreye kadar çıkabilir. Sulukların güneşte ısınıp yosun tutması engellenmeli, gölgeli alanlarda bol debili taze su sağlanmalıdır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Bir ineğin sıcaklık stresine girdiği nasıl anlaşılır?
Dakikadaki soluk sayısı 70'in üzerine çıktığında, ağızdan salya akmaya başladığında ve ayakta bekleme süresi uzadığında hayvan sıcaklık stresindedir.
Yazın gece yemlemesi neden faydalıdır?
Gece hava serinlediğinde hayvanların iştahı açılır. Yemin büyük bölümünün serin saatlerde verilmesi toplam kuru madde tüketimini artırır.
Ahır fanları ne zaman çalıştırılmalıdır?
Ahır içi sıcaklık 22°C'yi geçtiği andan itibaren fanlar sürekli veya termostat kontrollü olarak çalıştırılmalıdır.
